Thầy Trần Hồng Hải (1932-2012)

Thầy Trần Hồng Hải sinh ngày 9/4/1932, mất ngày 13/5/2012 (ngày 23/4 Nhâm Thìn). Thầy là giáo viên dạy Sinh học và tổ trưởng chuyên môn ở trường Ams từ 1985 đến 1994 khi thầy về hưu. Thầy Hải nhận danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1988, là năm Nhà nước bắt đầu trao tặng danh hiệu này.

Tuổi thơ và quá trình đi học

Thầy Trần Hồng Hải sinh ngày 9/4/1932 ở Cửa Cấm, Hải Phòng. Quê thầy vốn ở Lý Nhân, Nam Hà, nhưng bố mẹ thầy chuyển đến sinh sống ở Hải phòng. Nhà thầy có 10 anh chị em. Năm lên 3 tuổi, thầy mắc bại liệt. Mặc dù gia đình hết sức chạy chữa nhưng thầy bị liệt chân phải và phải chống gậy để đi lại.

Năm 1950-52 thầy học Tú tài phần một, năm 1952-53 thầy học hết Tú tài phần hai. Năm 1953-54 thầy học trường Cao đẳng Sư phạm ở Hải phòng. Năm 1954-55, sau Tiếp quản Thủ đô, thầy chuyển về Hà nội cùng gia đình và học năm thứ hai Đại học Sư phạm Hà nội.

Từ năm 1955, thầy chuyển đến ở tại 40 Hàng Bún, và ở đó cho đến khi mất.

Quá trình công tác

Tháng 7/1955 thầy về dạy Sinh học ở trường cấp 3 Chu Văn An, Hà nội. Từ 1955 đến 1966 thầy là giáo viên Sinh học, tổ trưởng chuyên môn trường cấp 3 Chu Văn An. Năm 1966 thầy chuyển về trường Yên hòa B và công tác ở đó đến 1970.

Từ năm 1970 đến 1985: thầy dạy ở trường cấp 3 Ba Đình (là trường buổi chiều, sử dụng cơ sở vật chất chung với trường Chu Văn An), là tổ trưởng chuyên môn kiêm Thư ký Hội đồng giáo dục. Trường Ba Đình cũng là nơi thầy Hải dạy những lớp chuyên Sinh đầu tiên của thành phố Hà nội.

Từ năm 1985, thầy chuyển về Ams tiếp tục dạy Sinh học và làm tổ trưởng chuyên môn. Thầy Hải dạy đến 1994 thì nghỉ hưu.

Trong quá trình công tác, thầy đã được trao tặng:

Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì 1986
Nhà giáo ưu tú 1988 – là đợt trao tặng đầu tiên
Huy chương Vì sự nghiệp Giáo dục, 1996

Sau nghỉ hưu, thầy cộng tác với các chương trình VTV như: 7 sắc cầu vồng (96-98), SV 96, đặc biệt là cố vấn môn Sinh học của Đường lên đỉnh Olympia. Thầy không dạy thêm mà chỉ kèm một vài học trò ở nhà, chủ yếu là con của các cựu học trò gửi gắm.

Thầy bị bệnh và phải chạy thận từ năm 2010, đến 2012 thì thầy mất.

Cảm nhận của học trò

Thầy Hải có quá trình dạy học gần 40 năm. Thầy không lập gia đình nên dồn tình cảm vào tụi học trò, đức độ, công tâm, hết lòng yêu quý học trò với tình cảm của một người cha biết khi nào cần nghiêm khắc. Khi học trò trưởng thành, thầy quan tâm đến cuộc sống cá nhân của họ, tìm cách “mai mối” cho họ. Vì thầy nghiêm khắc nên nhiều học sinh e sợ, nhưng khi lớn lên thì họ hiểu ra và càng yêu quý thầy hơn. Những năm thầy còn sống, mỗi khi có dịp tụ tập khi có bạn ở xa về Hà nội, lũ học trò bao giờ cũng đến nhà thầy trước tiên.

Tuy lúc thầy dạy là những năm kinh tế khó khăn, lại thêm tật ở chân, nhưng thầy cố gắng tạo điều kiện dẫn học sinh đi tham quan, đi thực địa ở các rừng Quốc gia Tam Đảo và Cúc Phương, các phòng thí nghiệm. Đặc biệt, thầy biết nhiều học trò chuyên Sinh sẽ theo ngành Y, nên thầy tìm cách liên hệ cho họ đến các bệnh viện, tận mắt chứng kiến các hoạt động chuyên môn ở bệnh viện, để có thêm dữ liệu cho quyết định nghề nghiệp của mình.

Một học trò cũ khóa 67-70 ở Yên Hòa B là Trần Việt Hà viết về thầy:

“Chúng tôi may mắn được học một số thầy cô có tên tuổi của ngành giáo dục Hà Nội, đặc biệt có thầy Trần Hồng Hải, dạy môn Sinh vật, đồng thời là thầy chủ nhiệm lớp 8 của chúng tôi. Tôi được biết, những năm 2000, dù đã nghỉ hưu từ lâu song thầy vẫn được mời tham gia Ban Cố vấn của chương trình “Đường lên đỉnh Olympia” của VTV3 Đài Truyền hình Quốc gia.”

Một số hình ảnh thầy Hải cùng các đồng nghiệp Ams và học trò cũ: